अर्जेन्टिना–इङ्गल्याण्ड सेमिफाइनल : फुटबलभन्दा पर युद्धको सम्झना, यसरी जोडिएको छ नेपालको इतिहास

३० असार, काठमाडौं। विश्वकप २०२६ को महाकुम्भ जारी रहँदा फुटबल प्रेमीहरूको ध्यान अहिले एउटा बहुप्रतीक्षित सेमिफाइनलतर्फ केन्द्रित भएको छ। आगामी बुधबार अमेरिकाको एटलान्टामा हुने अर्जेन्टिना र इङ्गल्याण्डबीचको सेमिफाइनल खेललाई विश्व फुटबलकै सबैभन्दा ठूलो प्रतिद्वन्द्वितामध्ये एक मानिन्छ।

यो खेल केवल विश्वकपको फाइनल प्रवेशका लागि हुने प्रतिस्पर्धा मात्र होइन, दशकौँ पुरानो इतिहास, राजनीति, राष्ट्रिय भावना र खेलकुदीय प्रतिद्वन्द्वितासँग पनि जोडिएको छ। त्यसैले अर्जेन्टिना–इङ्गल्याण्डबीचको भेटलाई धेरैले "फुटबलभन्दा परको खेल" भनेर व्याख्या गर्ने गरेका छन्।

फकल्याण्ड युद्धले गहिरिएको तिक्तता

अर्जेन्टिना र बेलायतबीचको सम्बन्धमा सबैभन्दा ठूलो मोड सन् १९८२ को फकल्याण्ड युद्ध हो। दक्षिण एटलान्टिक महासागरमा रहेको फकल्याण्ड टापुको स्वामित्वलाई लिएर दुवै देशबीच ७४ दिनसम्म युद्ध भएको थियो।

यो युद्ध २ अप्रिल १९८२ मा सुरु भएको थियो। अन्ततः १४ जुन १९८२ मा अर्जेन्टिनी सेनाले आत्मसमर्पण गरेपछि युद्ध समाप्त भएको थियो।

यस युद्धमा करिब ६४९ अर्जेन्टिनी सैनिक र २५५ बेलायती सैनिकको मृत्यु भएको थियो। युद्ध समाप्त भए पनि फकल्याण्ड टापुमाथिको दाबी र त्यससँग जोडिएको राष्ट्रिय भावना आजसम्म दुवै देशमा कायम छ।

यसरी जोडिएको छ नेपालको इतिहास

फकल्याण्ड युद्धसँग नेपालको पनि एउटा ऐतिहासिक सम्बन्ध जोडिएको छ। बेलायती सेनाको हिस्सा रहेका करिब ६०० नेपाली गोर्खा सैनिक युद्धमा परिचालन भएका थिए। उनीहरूले अत्यन्त कठिन मौसम र जोखिमपूर्ण परिस्थितिमा आफ्नो साहस, अनुशासन र व्यावसायिक क्षमता प्रदर्शन गरेका थिए।

नेपाल युद्धमा प्रत्यक्ष रूपमा सहभागी राष्ट्र नभए पनि बेलायती सेनामा कार्यरत नेपाली गोर्खा सैनिकहरूले आफ्नो जिम्मेवारी सफलतापूर्वक निर्वाह गरेका थिए। उनीहरूको बहादुरी र अनुशासनले नेपाली गोर्खाको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिष्ठालाई अझ सुदृढ बनाएको मानिन्छ।

फुटबलमा पनि दशकौँदेखिको प्रतिद्वन्द्विता

फकल्याण्ड युद्धपछि अर्जेन्टिना र इङ्गल्याण्डबीचको फुटबल प्रतिद्वन्द्विता अझ भावनात्मक बनेको मानिन्छ। विशेषगरी सन् १९८६ को विश्वकप क्वार्टरफाइनल इतिहासकै चर्चित खेलमध्ये एक हो।

उक्त खेलमा अर्जेन्टिनाका महान् खेलाडी डिएगो म्याराडोनाले गरेको दुई गोल आज पनि विश्व फुटबलको इतिहासमा चर्चित छन्। पहिलो गोल "ह्यान्ड अफ गड" का नामले विवादित बन्यो भने दोस्रो गोलमा उनले इङ्गल्याण्डका धेरै खेलाडीलाई छलाउँदै गरेको गोललाई विश्वकप इतिहासकै उत्कृष्ट गोलमध्ये एक मानिन्छ। अर्जेन्टिनाले उक्त खेल २–१ ले जितेको थियो र पछि विश्वकपको उपाधिसमेत जितेको थियो।